Zespół Szkół nr 1 w Pszczynie

Publiczne Gimnazjum nr 2
· III Liceum Ogólnokształcące

Godło Polski i logo Pszczyny

08. Wewnątrzszkolny system doradztwa zawodowego

WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZAWODOWEGO

Zespół Szkół nr 1 w Pszczynie

III Liceum Ogólnokształcące

Publiczne Gimnazjum nr 2

Opracowanie

mgr Alicja Kulpa, doradca zawodowy

Pszczyna, styczeń 2013r.

I. PODSTAWOWE POJĘCIA

Na potrzeby niniejszego programu operuje się szeregiem pojęć związanych z poradnictwem zawodowym. Wszystkie poniższe definicje zostały zaczerpnięte z opracowania Krajowego Ośrodka Wspierania Edukacji Krajowej i Ustawicznej Szkolny doradca zawodowy[1].

PORADNICTWO ZAWODOWE – są to długofalowe i wieloetapowe działania wychowawcze, towarzyszące jednostce w trakcie jej rozwoju zawodowego. Obejmuje ono udzielanie pomocy uczniom i dorosłym w planowaniu, tworzeniu i rozwoju kariery zawodowej, przynoszącej jednostce satysfakcję i zawodowy sukces.

ORIENTACJA ZAWODOWA są to - działania wychowawcze szkoły, rodziców, i innych osób, grup i instytucji - mające na celu przygotowanie młodzieży do planowania kariery zawodowej, których ważnym elementem jest podejmowanie kolejnych decyzji wyboru zawodu i szkoły.

DORADZTWO ZAWODOWE – to świadczenie pomocy w dokonywaniu kolejnych decyzji wyboru zawodu lub pracy w formie indywidualnej porady zawodowej, poprzez analizę pola problemowego jednostki i udzielenie jej informacji zawodowych, podawanie wskazówek, sugestii oraz instrukcji.

DORADCA ZAWODOWY – to osoba udzielająca pomocy, w formie grupowych i indywidualnych porad zawodowych, młodzieży i osobom dorosłym w wyborze zawodu, kierunku kształcenia i szkolenia, uwzględniając ich możliwości psychofizyczne i sytuację życiową a także potrzeby rynku pracy oraz możliwości systemu edukacyjnego, współpracując z rodzicami i nauczycielami w procesie orientacji zawodowej uczniów oraz wykorzystując w tym celu wiedzę o zawodach, znajomość psychologicznych i pedagogicznych technik, diagnozę rynku pracy oraz techniczne środki przekazywania informacji zawodowej.

Doradca zawodowy zobowiązany jest do przestrzegania zasady poszanowania godności ludzkiej, zasady odpowiedzialności, kompetencji, zaufania, współdziałania, zabezpieczenia dobra klienta, a także, do zachowania tajemnicy doradczej. Doradca zawodowy zatrudniony w liceum ogólnokształcącym powinien spełniać odpowiednie wymagania psychologiczne. Powinien być osobą komunikatywną, operatywną, przedsiębiorczą, wzbudzającą zaufanie, dyskrecję i empatię. Powinien posiadać umiejętność współpracy z innymi, mieć poszanowanie dla autonomii ucznia, a także, świadomość własnych ograniczeń jako doradca zawodowy. Osoba pracująca na stanowisku doradcy zawodowego powinna legitymować się odpowiednimi kwalifikacjami – dyplomem studiów magisterskich lub studiów podyplomowych z zakresu doradztwa zawodowego.

INFORMACJA ZAWODOWA – to zbiory danych potrzebnych jednostce do podejmowania kolejnych decyzji zawodowych oraz związanych z zatrudnieniem. Zakres treści, metod i kanały przekazywanych informacji są dostosowane do etapu rozwoju zawodowego jednostki oraz rodzajów podejmowanych decyzji.

INFORMACJA EDUKACYJNA - -to zbiory danych potrzebnych jednostce do podejmowania decyzji związanych z dalszym kształceniem.

ZAWÓD – to wewnętrznie spójny system czynności wymagający określonych kwalifikacji, wykonywanych w uregulowany sposób i systematycznie, stanowiący podstawę utrzymania i zapewniający pozycję w społeczeństwie.

WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA – jest to ogół działań podejmowanych przez szkołę w celu przygotowania uczniów do wyboru zawodu, poziomu i kierunku kształcenia. System powinien określać: role i zadania doradcy w ramach rocznego planu działań, czas i miejsce realizacji zadań, oczekiwane efekty, formy i metody pracy.

II. PODSTAWOWE AKTY PRAWNE

Podstawowe przepisy prawa polskiego i unijnego regulują zasady udzielania pomocy w wyborze zawodu, kierunku kształcenia oraz wprowadzają doradztwo zawodowe do szkół:

  • „Memorandum dotyczące kształcenia ustawicznego, uchwalone przez Komisję Europejską w 2000 r. jako jedno z 6 głównych założeń wymienia zalecenie dotyczące profesjonalnej pomocy doradczej dla uczniów w zakresie planowania kariery zawodowej. Zdecydowana większość państw Unii Europejskiej już od dawna stosuje to zalecenie w praktyce.
  • Rezolucja Rady Unii Europejskiej z 18 Maja 2004 - 9286/04 jest to najważniejszy do tej pory dokument wydany przez Unię Europejską dotyczący poradnictwa zawodowego. „wszyscy obywatele Europy powinni mieć dostęp do usług związanych z poradnictwem, informacją zawodową i planowaniem kariery na każdym etapie swojego życia”.
  • Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jednolity: Dz. U. z 1996 r., Nr 67, poz. 329 ze zm.)zobowiązuje placówki oświatowe do "przygotowania uczniów do wyboru zawodu i kierunku kształcenia". Również ramowe statuty szkół ponadpodstawowych nakładają na dyrektorów i rady pedagogiczne "obowiązek organizacji wewnątrzszkolnego systemu poradnictwa zawodowego oraz zajęć związanych z wyborem kierunku kształcenia i zawodu".
  • Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 7 stycznia 2003 r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (Dz. U. Nr 11, poz. 114), w którym zawarte są postanowienia: dobrowolność i nieodpłatność tej pomocy, formy pomocy pedagogiczno-psychologicznej (indywidualne i grupowe zajęcia związane w wyborem kierunku kształcenia i zawodu, porady dla uczniów), podmioty organizujące i udzielające pomoc psychologiczno-pedagogiczną (dyrektor szkoły lub placówki, pedagog, psycholog, logopeda, doradca zawodowy) oraz definicja pomocy pedagogiczno-psychologicznej (w odniesieniu do doradztwa zawodowego) - rozpoznawanie potencjalnych możliwości oraz indywidualnych potrzeb ucznia i umożliwianie ich zaspokojenia; wspieranie uczniów, metodami aktywnymi, w dokonywaniu wyboru kierunku dalszego kształcenia, zawodu i planowaniu kariery zawodowej oraz udzielanie informacji w tym zakresie; wspieranie nauczycieli w organizowaniu wewnątrzszkolnego systemu doradztwa oraz zajęć związanych z wyborem kierunku kształcenia i zawodu.
  • Strategia Rozwoju Kształcenia Ustawicznego do roku 2010 przyjęta przez Radę Ministrów 8 lipca 2003 r. jako jeden z priorytetów uznaje tworzenie zasobów informacyjnych w zakresie kształcenia ustawicznego i rozwoju zasobów doradczych”[2].

III FUNKCJONOWANIE WEWNĄTRZSZKOLNEGO SYSTEMU DORADZTWA ZAWODOWEGO W ZS nr 1 W PSZCZYNIE

1. Osoby odpowiedzialne za realizację WSDZ w ZS nr 1

  • Dyrekcja szkoły
  • Doradca zawodowy
  • Wychowawcy klas

2. Osoby współuczestniczące

  • Pedagog szkolny
  • Psycholog
  • Wychowawcy klas
  • Bibliotekarze
  • Nauczyciele
  • Instytucje zajmujące się kształtowaniem kariery zawodowej (PUP, Komenda OHP, Biura Karier itp.).

3. Potrzeba Wewnątrzszkolnego Systemu Doradztwa Zawodowego w szkole

Stworzenie Wewnątrzszkolnego Systemu Doradztwa Zawodowego, w ramach którego zatrudniony w szkole doradca pomaga uczniom w samopoznaniu własnych predyspozycji zawodowych /osobowości, potrzeb, uzdolnień, zainteresowań, możliwości/, w przygotowaniu do wejścia na rynek pracy i w złagodzeniu startu zawodowego, to cel którego realizacja niesie wiele korzyści. Uczeń i jego rodzic w każdej chwili mają zapewniony dostęp do usług doradczych, nie są osamotnieni w rozwiązywaniu problemów edukacyjno-zawodowych.

U podstaw wprowadzenia WSDZ w szkole leży przekonanie, że środowisko szkolne odgrywa szczególną rolę w kształtowaniu decyzji zawodowych uczniów a także w trakcie uczenia się zawodu w wybranych szkołach w okresie późniejszym.

4. Założenia Wewnątrzszkolnego Systemu Doradztwa Zawodowego

  • wybór zawodu nie jest pojedynczym, świadomym aktem decyzyjnym ale procesem rozwojowym i stanowi sekwencję decyzji podejmowanych na przestrzeni wielu lat życia,
  • preferencje zawodowe wywodzą się z doświadczeń dzieciństwa i rozwijają się wraz z upływem czasu,
  • na wybór zawodu wpływają głównie wartości, czynniki emocjonalne, rodzaj i poziom wykształcenia oraz wpływ środowiska.
  • Obejmuje indywidualną i grupową pracę z uczniami, rodzicami i nauczycielami (Radą Pedagogiczną).
  • Ma charakter planowych działań (działania w ramach WSDZ nie mogą mieć charakteru doraźnego, sporadycznego, niezaplanowanego).
  • Koordynowany jest przez doradcę zawodowego.

5. Wewnątrzszkolny System Doradztwa Zawodowego

5.1. W ramach pracy z nauczycielami (Radą Pedagogiczną) obejmuje:

  • Utworzenie i zapewnienie ciągłości działania wewnątrzszkolnego systemu doradztwa zgodnie ze statutem szkoły.
  • Określenie priorytetów dotyczących orientacji i informacji zawodowej w ramach programu wychowawczego szkoły na każdy rok nauki.
  • Określenie priorytetów dotyczących gromadzenia informacji i prowadzenia poradnictwa zawodowego w szkole.
  • Realizację działań z zakresu przygotowania uczniów do wyboru drogi zawodowej i roli pracownika.
  • Identyfikację potrzeb i dostosowanie oferty edukacyjnej placówki do zmian na rynku pracy.

5.2. W ramach pracy z rodzicami obejmuje:

  • Prezentację założeń pracy informacyjno-doradczej szkoły na rzecz uczniów.
  • Zajęcia psychoedukacyjne służące wspomaganiu rodziców w procesie podejmowania decyzji edukacyjnych i zawodowych przez ich dzieci.
  • Włączanie rodziców, jako przedstawicieli różnych zawodów, do działań informacyjnych szkoły.
  • Przedstawienie aktualnej i pełnej oferty edukacyjnej szkolnictwa na różnych jego poziomach.
  • Indywidualną pracę z rodzicami uczniów, którzy mają problemy: zdrowotne, emocjonalne, decyzyjne, intelektualne, rodzinne itp.
  • Gromadzenie, systematyczna aktualizacja i udostępnianie informacji edukacyjno-zawodowej.
  • Przedstawienie możliwości zatrudnienia na lokalnym rynku pracy.

5.3. W ramach pracy z uczniami obejmuje:

  • Poznawanie siebie, zawodów, udzielanie informacji edukacyjnej i zawodowej.
  • Autodiagnozę preferencji i zainteresowań zawodowych.
  • Analizę potrzeb rynku pracy i możliwości zatrudnienia na rynku pracy.
  • Indywidualną pracę z uczniami mającymi problemy z wyborem szkoły i zawodu.
  • Pomoc w planowaniu rozwoju zawodowego.
  • Konfrontowanie samooceny uczniów z wymaganiami szkół i zawodów,
  • Pomoc w wyborze i nabywaniu kwalifikacji zawodowych.
  • Pomoc w budowaniu kolejnych etapów rozwoju edukacyjno-zawodowego.
  • Określenie zgodności predyspozycji uczniów z realizowanym kierunkiem kształcenia.
  • Wskazywanie możliwości kształcenia w systemie pozaoświatowym,
  • Poruszanie się na rynku pracy.
  • Przygotowanie do samodzielności w trudnych sytuacjach życiowych: egzamin, poszukiwanie pracy, podjęcie roli pracownika, zmiana zawodu, z adaptacją do nowych warunków, bezrobocie.

6. Na realizację WSDZ składa się:

  1. Praca szkolnego doradcy zawodowego.
  2. Praca nauczycieli, wychowawców, pracowników biblioteki, psychologa, pedagoga szkolnego, którzy w ramach współpracy ze szkolnym doradcą zawodowym (korelacja działań, uzupełnianie zagadnień) realizują treści z zakresu doradztwa zawodowego i poradnictwa kariery na lekcjach, np.: godziny z wychowawcą, WOS –u, podstaw ekonomii, przedsiębiorczości, informatyki i innych oraz współuczestniczą w realizacji formy doradczej zwanej „rynkiem pracy” poprzez udział i współorganizowanie wycieczek do instytucji rynku pracy, na targi pracy, organizując spotkania z przedstawicielami zawodów, przedstawicielami uczelni itp.

6. Korzyści wynikające z działań doradcy zawodowego

Beneficjentem korzyści wynikających z działań doradcy zawodowego są uczniowie, rodzice, nauczyciele ale także szkoła, państwo i władze lokalne oraz potencjalni pracodawcy.

Uczniowie, rodzice, nauczyciele:

  • Dostęp do informacji zawodowej dla uczniów, nauczycieli oraz rodziców.
  • Poszerzanie edukacyjnych i zawodowych perspektyw uczniów.
  • Świadome, trafniejsze decyzje edukacyjne i zawodowe.
  • Ułatwienie wejścia na rynek pracy dzięki poznaniu procedur pozyskiwania i utrzymania pracy.
  • Świadomość możliwości zmian w zaplanowanej karierze zawodowej.
  • Mniej niepowodzeń szkolnych, zniechęcenia, porzucania szkoły a potem pracy, jako konsekwencji niewłaściwych wyborów.

Szkoła

  • Realizacja zobowiązań wynikających z ustawy i dotyczących "przygotowania uczniów do wyboru zawodu i kierunku kształcenia".
  • Utworzenie na terenie szkoły bazy informacji edukacyjnej i zawodowej oraz zapewnienie jej systematycznej aktualizacji.

Państwo i władze lokalne

  • Zwiększenie świadomości społecznej dotyczącej konieczności racjonalnego planowania rozwoju zawodowego przez jednostki.
  • Podejmowanie właściwych decyzji, efektywnie przeciwdziałających bezrobociu.
  • Zapewnienie powszechności i dostępności usług doradczych zalecanych przez Komisję Unii Europejskiej.

Potencjalny pracodawca:

  • Zwiększenie szansy znalezienia odpowiednio przygotowanych kandydatów świadomych oczekiwań rynku pracy”[3].

IV DZIAŁALNOŚĆ SZKOLNEGO DORADCY ZAWODOWEGO W RAMACH WSDZ

1. Status doradcy zawodowego

Szkolny doradca zawodowy jest etatowym pracownikiem szkoły z wydzielonym pensum godzin na realizację zadań zgodnych z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 7 stycznia 2003 r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (Dz. U. Nr 11, poz. 114).

Stanowisko szkolnego doradcy zawodowego w ZS nr 1 w Pszczynie zostało utworzone w roku szkolnym 2012/2013.

Nowoutworzone stanowisko objęła mgr Alicja Kulpa – pedagog, doradca zawodowy, nauczyciel kontraktowy.

2. Uzasadnienie potrzeby utworzenia stanowiska szkolnego doradcy zawodowego w ZS nr 1 w Pszczynie

  • Potrzeba profesjonalnej pomocy, usytuowanej blisko ucznia, zwiększającej trafność podejmowanych decyzji edukacyjnych i zawodowych, minimalizującej koszty psychiczne wynikające z niewłaściwych wyborów i koszty materialne związane z dojazdem do placówek specjalistycznych.
  • Zagwarantowanie systematycznego oddziaływania na uczniów w ramach planowych działań realizowanych metodami aktywnymi (konsultacje indywidualne z uczniami, rozmowy doradcze, warsztaty, zajęcia aktywizujące).
  • Udzielanie uczniom pomocy w wyborze i selekcji informacji dotyczących edukacji i rynku pracy.
  • Obniżenie społecznych kosztów kształcenia dzięki poprawieniu trafności wyborów.
  • Dostosowanie rozwiązań polskich do standardów krajów UE.

3. Cele działania szkolnego doradcy zawodowego

  • Przygotowanie młodzieży do trafnego wyboru zawodu i drogi dalszego kształcenia oraz opracowania indywidualnego planu kariery edukacyjnej i zawodowej.
  • Przygotowanie ucznia do radzenia sobie w sytuacjach trudnych, takich jak:
    • bezrobocie,
    • problemy zdrowotne,
    • adaptacja do nowych warunków pracy i mobilności zawodowej.
  • Przygotowanie ucznia do roli pracownika.
  • Przygotowanie rodziców do efektywnego wspierania dzieci w podejmowaniu decyzji edukacyjnych i zawodowych.
  • Pomoc nauczycielom w realizacji tematów związanych z wyborem zawodu w ramach lekcji przedmiotowych.
  • Wspieranie działań szkoły mających na celu optymalny rozwój edukacyjny i zawodowy ucznia.

4. Zadania szkolnego doradcy zawodowego

  • Systematyczne diagnozowanie zapotrzebowania uczniów na informacje i pomoc w planowaniu kształcenia i kariery zawodowej.
  • Gromadzenie, aktualizacja i udostępnianie informacji edukacyjnych i zawodowych właściwych dla danego poziomu kształcenia
  • Wskazywanie osobom zainteresowanym (młodzieży, rodzicom, nauczycielom) źródeł dodatkowej, rzetelnej informacji na poziomie regionalnym, ogólnokrajowym, europejskim na temat:
    • rynku pracy,
    • trendów rozwojowych w świecie zawodów i zatrudnienia,
    • wykorzystania posiadanych uzdolnień i talentów w różnych obszarach
    • świata pracy,
    • instytucji i organizacji wspierających funkcjonowanie osób niepełnosprawnych w życiu codziennym i zawodowym,
    • alternatywnych możliwości kształcenia dla młodzieży z problemami
    • programów edukacyjnych Unii Europejskiej.
  • Udzielanie indywidualnych porad edukacyjnych i zawodowych uczniom i ich rodzicom.
  • Prowadzenie grupowych zajęć aktywizujących, wspierających uczniów w świadomym planowaniu kariery i podjęciu roli zawodowej poprzez przygotowanie ich do aktywnego poszukiwania pracy, prezentowania się na rynku pracy oraz wyposażenie ich w wiedzę na temat reguł i trendów rządzących rynkiem pracy.
  • Kierowanie w sprawach trudnych, do specjalistów: doradców zawodowych w poradniach psychologiczno-pedagogicznych i urzędach pracy, lekarzy itp.
  • Koordynowanie działalności informacyjno – doradczej szkoły
  • Wspieranie rodziców i nauczycieli w działaniach doradczych poprzez organizowanie spotkań szkoleniowo-informacyjnych, udostępnianie im informacji i materiałów do pracy z uczniami itp.
  • Współpraca z Radą Pedagogiczną w zakresie:
    • tworzenia i zapewnienia ciągłości działań wewnątrzszkolnego systemu doradztwa, zgodnie ze statutem szkoły,
    • realizacji zadań z zakresu przygotowania uczniów do wyboru drogi zawodowej.
  • Systematyczne podnoszenie własnych kwalifikacji.
  • Wzbogacanie warsztatu pracy o nowoczesne środki przekazu informacji (internet, CD, wideo itp.) oraz udostępnianie ich osobom zainteresowanym.
  • Prowadzenie odpowiedniej dokumentacji udzielanych porad i osób korzystających z usług doradcy zawodowego, sporządzanie sprawozdań z prowadzonej działalności.
  • Współpraca z instytucjami wspierającymi wewnątrzszkolny system doradztwa: kuratoria oświaty, centra informacji i planowania kariery zawodowej, poradnie psychologiczno – pedagogiczne, powiatowe urzędy pracy, przedstawiciele organizacji zrzeszających pracodawców itp.

6. Realizacja zadań szkolnego doradcy zawodowego w ramach WSDZ

6.1. Podstawa realizacji zadań doradcy

Szkolny doradca zawodowy realizuje zadania na podstawie, zatwierdzonego przez Dyrektora szkoły, planu pracy doradcy zawodowego na dany rok szkolny.

Wyznacznikiem opracowywania planu pracy z uczniami, rodzicami i Radą pedagogiczną są:

  • Założenia WSDZ.
  • Wykaz dotychczas zrealizowanej tematyki z zakresu doradztwa zawodowego w poszczególnych klasach.
  • Wykaz propozycji i oczekiwań uczniów, rodziców względem realizowanego obszaru doradztwa zawodowego ( dane z ankiet, rozmów).
  • Czas pracy szkolnego doradcy zawodowego.
  • Aktywność i zaangażowanie uczniów.
  • Możliwości organizacyjne.
  • Dostępna baza i zaplecze merytoryczne.
  • Liczebność beneficjentów działań doradczych.
  • Możliwość współpracy i integracji działań doradczych z przedstawicielami Rady Pedagogicznej.
  • Możliwość i skala współpracy z instytucjami rynku pracy.

6. 2. Formy działań realizowanych w ramach WSDZ, których adresatami mogą być uczniowie, rodzice, nauczyciele /rady pedagogiczne, środowisko lokalne (instytucje rynku pracy, zakłady pracy, i in.).

  • Informacja edukacyjno – zawodowa (gromadzenie i udostępnianie informacji edukacyjno-zawodowej /o zawodach, o rynku pracy, o możliwościach kształcenia i zatrudnienia, o planach rekrutacyjnych lokalnych uczelni/ w postaci prasy, informatorów, programów multimedialnych, tworzenie multimedialnych centrów informacji z dostępem do internetu), Krzewienie samodzielnego pozyskiwania informacji (korzystanie z portali dotyczących rynku pracy, programów multimedialnych do samobadania, informatorów, ulotek, broszur, itp.).
  • Poradnictwo indywidualne (porady i informacje zawodowe, diagnoza zdolności i predyspozycji).
  • Poradnictwo grupowe - zespołowe, warsztatowe sesje doradcze (zajęcia warsztatowe służące wyposażeniu młodzieży w zasób wiedzy i umiejętności dotyczących np. poszukiwania pracy, samozatrudnienia, umiejętności interpersonalnych, planowania kariery zawodowej i innych; warsztaty dla nauczycieli służące doskonaleniu umiejętności doradczych ).
  • Rynek pracy - wycieczki, obserwacje, praktyki, uczniowski wolontariat (spotkania z absolwentami, którzy osiągnęli sukces zawodowy /promowanie dobrych wzorców/, spotkania z przedstawicielami różnych zawodów /zgodnie ze specyfiką kierunków kształcenia w szkole/, spotkania z przedstawicielami lokalnych firm, pracodawców i stowarzyszeń pracodawców /praktyki zawodowe, oczekiwania pracodawców, lokalny rynek zatrudnienia/, targi pracy, targi edukacyjne, zakłady pracy, instytucje rynku pracy, uczelnie wyższe, biura doradztwa personalnego i inne).
  • Badania /diagnoza/ zapotrzebowania na działania doradcze prowadzone w szkole.

6.3. Sposoby realizacji działań doradczych

Działania doradcze, w ramach WSDZ, realizowane są na zasadzie dobrowolności uczestnictwa w ramach:

  • Konsultacji indywidualnych
  • Lekcji wychowawczych
  • Lekcji przedmiotowych, np. przedsiębiorczość
  • Zastępstw na lekcjach przedmiotowych
  • Zajęć pozalekcyjnych (warsztaty)
  • Wycieczek

 


[1] A. Paszkowska – Rogacz, A. Łukaszewicz, Szkolny doradca zawodowy, Warszawa 2003, s. 26 – 28.

[2] www.zsrckp.pl/system.doc 22. 10. 2010r.

[3] A. Paszkowska – Rogacz, A. Łukaszewicz, Szkolny doradca zawodowy, Warszawa 2003, s. 12 – 14.

Copyright © 2009-2017 by zs1pszczyna.pl - Wszystkie prawa zastrzeżone

Projekt i realizacja - Rafał Ples
Modyfikacja projektu - Wojciech Pszonak